Час чытання: 2 хв
Калісьці жылі два браты, якія служылі салдатамі: адзін з іх быў багаты, а другі бедны. Тады бедны, каб выратавацца з галечы, скінуў салдацкі мундзір і стаў земляробам. Ён капаў і апрацоўваў свой кавалак зямлі і засеяў яго насеннем рэпы. Насенне ўзышло, і на ім вырасла адна рэпа, якая стала вялікай і моцнай, і бачна расла ўсё больш і больш, і здавалася, што яна ніколі не перастане расці, так што яе можна было назваць прынцэсай рэпы, бо ніколі раней такой не бачылі і ніколі больш не ўбачаць.
Нарэшце рэпа стала настолькі велізарнай, што запоўніла цэлы воз, і для яе перавозкі патрабаваліся два валы, а фермер не меў ніякага ўяўлення, што рабіць з рэпай, ці прынясе яна яму шчасце, ці няшчасце. Нарэшце ён падумаў: «Калі ты яе прадасць, колькі ты за яе атрымаеш каштоўнага, а калі ты сам яе з’еш, дык дробная рэпа прынясе табе гэтак жа карысці; лепш было б аднесці яе каралю і падарыць яму».
Дык ён паклаў яго на воз, запрэг двух валоў, павез у палац і падарыў каралю. «Што гэта за дзіўная рэч?» — спытаў кароль. «Шмат дзівосных рэчаў бачыў я на вачах, але ніколі не бачыў такой пачвары! З якога насення гэта магло ўзнікнуць, ці ты шчаслівы дзіця і сустрэў яго выпадкова?» «О, не!» — сказаў фермер. «Я не шчаслівы дзіця. Я бедны салдат, які, бо больш не мог сябе ўтрымліваць, павесіў свой салдацкі мундзір на цвік і пайшоў працаваць сельскагаспадаром. У мяне ёсць брат, багаты і добра вядомы вам, лорд-кароль, але мяне, бо ў мяне нічога няма, усе забылі».
Тады кароль адчуў да яго спачуванне і сказаў: «Ты выйдзеш з галечы і атрымаеш ад мяне такія падарункі, што будзеш роўны свайму багатаму брату». Тады ён адарыў яго многімі золатамі, землямі, лугамі і статкамі і зрабіў яго надзвычай багатым, так што багацце другога брата нельга было параўнаць з ягоным. Калі багаты брат пачуў, што бедны нажыў сабе з адной рэпы, ён пазайздросціў яму і ўсяляк думаў, як бы і яму здацца такім жа шчасцем. Аднак ён вырашыў зрабіць гэта значна разумней: узяў золата і коней і панёс іх каралю, пераканаўшыся, што кароль дасць яму ўзамен значна большы падарунак. Калі яго брат атрымаў столькі за адну рэпу, што б ён не забраў з сабой узамен за такія прыгожыя рэчы? Кароль прыняў яго падарунак і сказаў, што ў яго няма нічога больш рэдкага і выдатнага, чым вялікая рэпа. Дык вось, багаты чалавек быў вымушаны пакласці рэпу брата ў воз і адвезці яе дадому. Там ён не ведаў, на кім выліць сваю лютасць і гнеў, пакуль яму не прыйшлі ў галаву дрэнныя думкі, і ён вырашыў забіць брата. Ён наняў забойцаў, якія павінны былі падпільнаваць, а потым пайшоў да брата і сказаў: «Дарагі брат, я ведаю пра схаваны скарб, мы разам яго адкапаем і падзялім паміж сабой». Другі пагадзіўся і суправаджаў яго без падазрэнняў. Аднак, пакуль яны былі ў дарозе, забойцы напалі на яго, звязалі і хацелі павесіць на дрэве. Але як толькі яны гэта зрабілі, удалечыні пачуліся гучныя спевы і тупат конскіх капытоў. Тады іх сэрцы напоўніліся жахам, і яны запіхнулі свайго палоннага галавой у мяшок, павесілі яго на галіну і ўцяклі. Ён жа працаваў там, пакуль не зрабіў у мяшку дзірку, праз якую мог прасунуць галаву. Чалавек, які праходзіў міма, быў не хто іншы, як вандроўны студэнт, малады хлопец, які ехаў па лесе і радасна спяваў сваю песню. Калі той, хто быў наверсе, убачыў, што хтосьці праходзіць унізе, ён закрычаў: «Добры дзень! Вы прыйшлі ў шчаслівы час». Студэнт азірнуўся ва ўсе бакі, але не ведаў, адкуль даносіўся голас. Нарэшце ён спытаў: «Хто мяне кліча?» Тады з вяршыні дрэва пачуўся адказ: «Падніміце вочы; вось я сяджу наверсе ў Мяшку Мудрасці. За кароткі час я навучыўся многім рэчам; у параўнанні з гэтым усе школы — смешна; за вельмі кароткі час я вывучу ўсё і спушчуся мудрэйшым за ўсіх іншых людзей. Я разумею зоркі, і знакі задыяку, і сляды вятроў, марскі пясок, гаенне хвароб і дабрачыннасць усіх траў, птушак і камянёў. Калі б вы хоць раз апынуліся ў ім, вы б адчулі, якія высакародныя рэчы выходзяць з Мяшка Ведаў».
Пачуўшы ўсё гэта, вучань здзівіўся і сказаў: «Благаслаўлёная гадзіна, у якую я цябе знайшоў! Ці не магу я таксама на хвілінку зайсці ў мяшок?» Той, хто быў наверсе, адказаў быццам неахвотна: «На кароткі час я дазволю табе зайсці ў яго, калі ты ўзнагародзіш мяне і скажаш мне добрыя словы; але ты павінен пачакаць яшчэ гадзіну, бо засталося адно, што я павінен вывучыць, перш чым зрабіць гэта». Калі вучань пачакаў трохі, ён страціў цярпенне і папрасіў дазволіць яму зараз жа зайсці, бо яго прага ведаў была вельмі вялікая. Таму той, хто быў наверсе, нарэшце зрабіў выгляд, што здаецца, і сказаў: «Каб я мог выйсці з дому ведаў, ты павінен спусціць яго па вяроўцы, і тады ты ўвойдзеш у яго». Дык вучань спусціў мяшок, развязаў яго і вызваліў сябе, а потым закрычаў: «Цяпер выцягні мяне зараз жа», — і збіраўся залезці ў мяшок. «Стой!» — сказаў другі: — Гэтага нельга, — схапіў яго за галаву, паклаў уніз галавой у мяшок, завязаў яго і пацягнуў вучня мудрасці на дрэва за вяроўку. Потым ён размахнуў ім у паветры і сказаў: — Як справы, мой дарагі сябар? Вось, ты ўжо адчуваеш, што да цябе прыходзіць мудрасць, і набываеш каштоўны вопыт. Сядзі ціха, пакуль не станеш мудрэйшым. — Пасля гэтага ён сеў на каня вучня і паехаў, але праз гадзіну паслаў кагосьці, каб выпусціць вучня.

Інфармацыя для навуковага аналізу
Паказчык | Значэнне |
|---|---|
| Нумар | KHM 146 |
| Пераклады | EN, ZH, ES, FR, RU, CZ, PT, JA, DE, VI, TR, IT, PL, NL, RO, HU, DA, FI, SE, BG, SK, SR |
| Індэкс чытальнасці паводле Б'ёрнсана | 40,5 |
| Колькасць знакаў | 5.174 |
| Колькасць літар | 4.069 |
| Колькасць сказаў | 51 |
| Колькасць слоў | 878 |
| Сярэдняя колькасць слоў у сказе | 17,22 |
| Словы даўжэй за 6 літар | 204 |
| Працэнт доўгіх слоў | 23,2% |
| Type-Token Ratio (TTR) | 0,527 |
| Moving-Average Type-Token Ratio (MATTR) | 0,861 |
| Measure of Textual Lexical Diversity (MTLD) | 177,2 |
| Hapax Legomena | 339 |
| Average word length | 4,64 |
| Median sentence length | 15,0 |
| 90th percentile sentence length | 29,0 |
| Direct speech share | 32,7% |
| Sentence complexity | 2,49 |
| Connectors | 0 |
| Referential cohesion | 0,012 |
| Character/name candidates | none |
| Character co-occurrence network | none |
| Motif/tag candidates | Браты Грым |










