Тры вучні - Казка братоў Грым

Жылі-былі калісьці тры вучні, якія дамовіліся заўсёды трымацца разам падчас падарожжаў і заўсёды працаваць у адным горадзе. Аднак аднойчы ў іх гаспадароў больш не было працы, каб даць ім, так што ў рэшце рэшт яны апынуліся ў лахманах і не мелі на што жыць. Тады адзін з іх сказаў: «Што нам рабіць? Мы больш не можам тут заставацца, мы зноў адправімся ў падарожжа, і калі не знойдзем працы ў горадзе, куды паедзем, мы дамовімся з карчмарам, каб мы напісалі яму, дзе мы спыніліся, каб мы заўсёды маглі атрымліваць навіны адзін пра аднаго, а потым разышліся».

І астатнім таксама гэта здалося найлепшым. Яны пайшлі наперад і сустрэлі па дарозе багата апранутага чалавека, які спытаў, хто яны. «Мы вучні, якія шукаюць працы. Дагэтуль мы трымаліся разам, але калі не знойдзем сабе занятку, разыдземся».

— У гэтым няма патрэбы, — сказаў чалавек, — калі вы будзеце рабіць тое, што я вам кажу, вам не будзе не хапаць ні золата, ні працы; — нават вы станеце вялікімі лордамі і будзеце ездзіць у сваіх карэтах!

Адзін з іх сказаў: «Калі нашы душы і выратаванне не будуць пад пагрозай, мы абавязкова гэта зробім». «Яны не будуць», — адказаў чалавек, — «я не маю на цябе ніякіх прэтэнзій». Аднак адзін з іншых паглядзеў на свае ногі і, убачыўшы канскую і чалавечую нагі, не захацеў мець з імі нічога агульнага. Д’ябал жа сказаў: «Супакойся, у мяне няма ніякіх планаў на цябе, а толькі на іншую душу, якая ўжо напалову мая, і чыя мера толькі скончыцца».

Калі яны былі ў бяспецы, яны пагадзіліся, і Д’ябал сказаў ім, чаго ён хоча. Першае — адказаць на кожнае пытанне: «Усе трое», другое — «За грошы», а трэцяе — «І цалкам правільна!»

Яны павінны былі паўтараць гэта адзін за адным, але не казаць ні слова больш, і калі б яны не паслухаліся гэтага загаду, усе іх грошы адразу б зніклі, але пакуль яны яго выконвалі, іх кішэні заўсёды былі б поўныя. Для пачатку ён адразу даў ім столькі, колькі яны маглі несці, і сказаў ім ісці ў такі-то заезны двор, калі яны дабяруцца да горада. Яны пайшлі туды, і карчмар выйшаў ім насустрач і спытаў, ці жадаюць яны чаго-небудзь паесці.

Першы адказаў: «Усе трое».

— Так, — сказаў гаспадар, — менавіта гэта я і меў на ўвазе.

Другі сказаў: «За грошы».

— Вядома, — сказаў гаспадар. Трэці сказаў: — І цалкам маеце рацыю!

— Вядома, гэта правільна, — сказаў гаспадар.

Ім прынеслі смачную ежу і напоі, і іх добра абслугоўвалі. Пасля абеду пачалі плаціць, і карчмар аддаў рахунак таму, хто сказаў: «Усім тром», другі сказаў: «За грошы», а трэці: «І цалкам справядліва!»

— Сапраўды правільна, — сказаў гаспадар, — усе трое плацяць, а без грошай я нічога не магу даць.

Аднак яны заплацілі яшчэ больш, чым ён прасіў. Кватэранты, якія назіралі, сказалі: «Гэтыя людзі, напэўна, звар’яцелі». «Так, яны сапраўды вар’яты», — сказаў гаспадар, — «яны не вельмі разумныя».

Дык вось, яны затрымаліся на нейкі час у карчме і нічога не сказалі, акрамя як: «Усе трое», «За грошы» і «І цалкам правільна!»

Але яны бачылі і ведалі ўсё, што адбываецца. І здарылася так, што прыйшоў буйны купец з вялікай сумай грошай і сказаў: «Пане гаспадар, паберажы мае грошы, бо тут тры вар’яты-вучні могуць іх у мяне ўкрасці».

Гаспадар зрабіў, як яму было прапанавана. Калі ён нёс куфар у свой пакой, ён адчуў, што той цяжкі ад золата. Тады ён даў тром вучням начлег унізе, але купец падняўся наверх у асобны пакой. Калі настала поўнач, і гаспадар падумаў, што ўсе спяць, ён прыйшоў са сваёй жонкай, і ў іх была сякера, і яны забілі багатага купца; а пасля таго, як яны забілі яго, яны зноў леглі спаць.

Калі настаў дзень, падняўся вялікі крык; купец ляжаў мёртвы ў ложку, абліты крывёю. Усе госці адразу збегліся, але гаспадар сказаў: «Гэта зрабілі тры вар’яты-вучні». Кватэратары пацвердзілі гэта і сказалі: «Гэта не мог быць ніхто іншы».

Аднак карчмар паклікаў іх і спытаў: «Вы забілі купца?»

— Усе трое, — сказаў першы, — дзеля грошай, — сказаў другі, а трэці дадаў: — І цалкам правільна!

— Вось чуеце, — сказаў гаспадар, — яны самі прызнаюцца.

Іх пасадзілі ў турму і судзілі. Калі яны ўбачылі, што ўсё ідзе так сур’ёзна, яны ўсё ж спалохаліся, але ўначы прыйшоў д’ябал і сказаў: «Пацярпіце яшчэ адзін дзень і не марнуйце шчасця, ніводная валасінка з вашай галавы не загіне».

На наступную раніцу іх прывялі ў суд, і суддзя спытаў: «Вы забойцы?»

— Усе трое. — Чаму вы забілі купца? — Дзеля грошай. — Вы, нягоднікі, не жахаецеся сваіх грахоў? — І цалкам маеце рацыю!

— Яны прызналіся і ўсё яшчэ ўпарта стаяць, — сказаў суддзя, — вядзіце іх на імгненную смерць. Дык іх вывелі, і гаспадар мусіў ісці з імі ў кола. Калі іх схапілі людзі ката і ўжо збіраліся весці на эшафот, дзе стаяў кат з аголеным мячом, раптам пад’ехала карэта, запрэжаная чатырма крывава-чырвонымі конямі, якая ехала так хутка, што ад камянёў бліснуў агонь, і хтосьці рабіў знакі з акна белай хусткай.

Тады кат сказаў: «Ідзе памілаванне», і з карэты таксама пачуўся крык: «Прабачце! прабачце!». Тады з карэты выйшаў д’ябал, вельмі высакародны джэнтльмен, прыгожа апрануты, і сказаў: «Вы трое невінаватыя; цяпер вы можаце гаварыць, расказваць, што вы бачылі і чулі».

Тады старэйшы сказаў: «Мы не забівалі купца, забойца стаіць вунь у коле», — і паказаў на карчмара. — «У доказ гэтага зайдзіце ў яго склеп, дзе дагэтуль вісяць многія іншыя, каго ён забіў».

Тады суддзя паслаў туды людзей ката, і яны выявілі, што ўсё так, як казалі вучні, і калі яны паведамілі пра гэта суддзі, той загадаў прывесці карчмара наверх і адсекчы яму галаву.

Тады Д’ябал сказаў тром: «Цяпер я атрымаў душу, якую хацеў мець, а вы вольныя і маеце грошы на ўсё астатняе жыццё».

Facebook

Whatsapp

Messenger Telegram

Вывучайце мовы. Двойчы націсніце на слова.Вывучайце мовы ў кантэксце з Childstories.org і Deepl.com.

Інфармацыя для навуковага аналізу